ضامن نيست بخلاف آنكه بتفريط تلف شود ولو بسبب تأخير أداء با امكان آن كه نسبت بمقدار تالف ضامن است بلى اگر زيادة از نصاب داشت وبعض آن تلف شد ومقدار نصاب باقي ماند از زكاة چيزي كم نميشود وآنچه تلف شده بتمامه از كيسه أو رفته هر چند خالى از اشكال نيست ( مسئلة 11 ) مسلم اگر مرد باشد ومرتد شود بارتداد ملي يا فطرى هر كدام ازآنها يا در أثناء سال است يا بعد ازآن پس اگر بعد از انقضاء سال باشد بر هر دو تقدير زكاة بر أو واجب است ولى بيرون كردن آن بر امام يا نايب أو است واگر در أثناء سال مرتد فطرى شود سال أو منقطع مىشود وتركه أو منتقل ميشود بورثه أو وورثه سال را از سر گيرند واگر در أثناء سال مرتد ملى شود سال اوبآن منقطع نميشود وبعد از تمام شدن سال واجب است زكاة آنرا خودش بدهد در صورتيكه پيش از دادن توبه كرده باشد واگر توبه نكرده امام عليه السلام يا نايب أو از مالش برميدارند وبمصرف زكاة ميرسانند ودر اين صورت اگر خودش بدهد كافى نيست مگر آنكه عين آن در دست فقير باقي مانده باشد يا آنكه فقير با علم بارتداد أو بگيرد وتلف كرده باشد كه بعد از توبه ميتواند تجديد نيت كند ومحسوب دارد وبارتداد زن مطلقا سال قطع نميشود ( مسئلة 12 ) هر گاه بقدر نصاب مالك باشد بدون زيادة مثل چهل گوسفند وچند سال بر أو بگذرد پس اگر زكاة آنرا هر سأله از جاى ديگر داده زكاة هاى متعددة بر أو بوده وأداء نموده واگر يك سال يكي از آن گوسفندها را بقصد زكاة بدهد ديگر بر أو چيزى نيست چنانچه اگر ندهد زكاة يك سال بيشتر بر أو نيست زيرا كه بعد از يك سال يكي از گوسفندان بإزاء زكاة از مالش بيرون ميرود هر چند نداده وسى ونه گوسفند كه كمتر از نصاب است براي أو ميماند بخلاف آنكه زيادة از نصاب داشته باشد مثل پنجاه راس كه هر گاه مثلا يازده سال زكاة آنرا نداده باشد بإزاء هر سالى يك راس بر أو واجب است ويازده راس بايد بدهد وبعد از آن ديگر بر أو واجب نيست زيرا كه از نصاب كمتر شده هر چند نداده باشد وهر گاه بيست وشش شتر داشته باشد ودو سال زكاة آنرا ندهد بايد يك شتر كه داخل سال دويم شده بدهد براي سال أول وپنج گوسفند بدهد براي سال دويم واگر سه سال بر آن گذشته ونداده باشد براي سال سيم نيز چهار گوسفند بدهد وهم چنين براي سال چهارم وسال پنجم همين قدر كافى است تا آنكه كمتر از بيست شتر براي أو بماند كه زكاة آن سه گوسفند است وهم چنين تا برسد بحديكه كمتر از پنچ شتر براي أو